Содержание статьи (9)
1. Санитарлық-Қорғаныс Аймағы (СҚА)
Автосервис санитарлық жіктеу бойынша IV–V қауіптілік санатына жататын өндірістік нысан:
| Автосервис кәсіпорнының түрі | Қауіптілік сыныбы | Тұрғын үйлерге дейінгі ең аз қашықтық |
|---|---|---|
| 10 бекетке дейінгі ТҚО (шанақ және бояу жұмысынсыз) | V сынып | 50 метр |
| 10 бекеттен асатын ТҚО немесе 2–5 бекетті көлік жуу | IV сынып | 100 метр |
| Бояу-кептіру камерасы бар шанақ цехы | IV сынып | 100 метр |
| Жүк көліктері ТҚО немесе автобус паркі | III сынып | 300 метр |
Тұрғын үйлердің ішінде (соның ішінде цокольдік қабаттарда және жапсарлас салынған ғимараттарда) автосервис ашуға өрт қауіпсіздігі нормаларымен қатаң тыйым салынады.
2. Ғимаратты Аймақтарға Бөлу және Жоспарлау
Жұмыс тиімділігі мен қауіпсіздік үшін ТҚО ғимараты 4 дербес аймаққа бөлінеді:
┌────────────────────────────────────────────────────────────────────────┐
│ АВТОСЕРВИСТІ АЙМАҚТАРҒА БӨЛУ │
├───────────────────────────────────┬────────────────────────────────────┤
│ 1. ЖӨНДЕУ АЙМАҒЫ (ӨНДІРІС ЦЕХЫ) │ 2. ҚОСАЛҚЫ БӨЛШЕКТЕР МЕН ҚҰРАЛ ҚОЙМАСЫ│
│ • Төбе биіктігі: 4.2 – 4.5 м │ • Құрғақ, желдетілетін бөлме │
│ • 1 бекет алаңы: 35–45 ш.м │ • FIFO ұяшықты сөрелер │
│ • Кіреберіс қақпа: 3.2 x 3.0 м │ • Рұқсатсыз бөлшек алуды болдырмайтын│
│ • Көліктер арақашықтығы: > 1.2 м │ бақылау есігі │
├───────────────────────────────────┼────────────────────────────────────┤
│ 3. КЛИЕНТТЕРДІ ҚАБЫЛДАУ АЙМАҒЫ │ 4. ӘКІМШІЛІК ЖӘНЕ ТҰРМЫСТЫҚ БЛОК │
│ • Шебер-қабылдаушы үстелі │ • Жуынатын бөлмесі бар киім шешетін жер│
│ • Цехқа қарайтын шыны терезе │ • Демалыс бөлмесі мен санитарлық торап│
│ • Wi-Fi мен кофесі бар күту залы │ • Басшы / бухгалтер кабинеті │
└───────────────────────────────────┴────────────────────────────────────┘3. Көтергіштер Астындағы Еден мен Іргетас Талаптары
Салмағы 3 тонналық жол талғамайтын көлікті көтергенде екі бағаналы көтергіш анкерлерінің жұлынып кетуі өте қауіпті.
2 бағаналы көтергіштер (4.0 тоннаға дейін) үшін бетон еден нормалары:
- Монолит плита қалыңдығы: Бос орынсыз және жарықшақсыз кемінде 150 – 200 мм.
- Бетон маркасы: М300 (В22.5 класы) төмен емес, қысу беріктігі кемінде 30 МПа.
- Арматуралау: Диаметрі 10–12 мм болат арматурадан жасалған қос тор (150×150 мм ұяшықпен).
- Беттің тегістігі: Әр 3 метр ұзындықта ауытқу 5 мм-ден аспауы керек.
- Үстіңгі жабын: Мотор майы мен бензинге төзімді полимерлі (эпоксидті немесе полиуретанды) шаң шығармайтын төсем.
4. Желдету Жүйесі Және Пайдаланылған Газды Шығару
Қозғалтқышты оталдырғанда көміртегі тотығы (CO) мен азот оксидтері (NOx) цех ішінде лезде жиналады.
ТҚО желдету жүйесі 2 бөлек контурдан тұрады:
- Жалпы алмасу сору-айдау желдеткіші:
- Ауа алмасу еселігі: сағатына 3–5 рет.
- Жоғарғы және төменгі аймақтардан 50/50 қатынасында ауа сору (бензин буы ауадан ауыр болғандықтан еденге тұнады).
- Пайдаланылған газды тікелей шығару (шланг жүйесі):
- Көліктің глушитель түтігіне кигізілетін ыстыққа төзімді резеңке саптамалар.
- Желдеткіштің өнімділігі: жеңіл көлік бекетіне кемінде 150–250 м³/сағ, жүк көлігіне 400 м³/сағ дейін.
5. Жарықтандыру Және Электр Қуаты
- Шебердің жұмыс орнын жарықтандыру: Капот деңгейінде кемінде 300 – 400 Люкс; қозғалтқышты дәл жөндеу аймағында 500 Люкске дейін.
- Шамдар: Ылғал мен шаң өткізбейтін өндірістік IP65 деңгейлі жарықдиодты шамдар.
- Тасымалы шамдар: Ылғал еденде тоқ соғу қаупін болдырмау үшін кернеуі 12В немесе 24В аспайтын (немесе магнитті аккумуляторлық шамдар).
- Электр қуаты: 4 бекетті сервис үшін ұсынылатын 3 фазалы желі (380В, 30–50 кВт), жерге қосу кедергісі 4 Омнан төмен болуы шарт.
6. Өрт Қауіпсіздігі
- Автосервис қауіптілігі жоғары өндірістік нысандар санатына жатады.
- Өрт сөндіру құралдары: Әрбір 50 ш.м алаңға кемінде 1 өрт сөндіргіш есебінен ұнтақты (ОП-8/ОП-10) және көмірқышқылды (ОУ-5) құралдар, құрғақ құм жәшігі.
- Дәнекерлеу бекеттері: Жанбайтын қорғаныс қалқандарымен және жергілікті сорғышпен жабдықталуы тиіс.
- Эвакуация жолдары: Ауданы 100 ш.м-ден асатын ғимараттарда сыртқа қарай ашылатын кемінде 2 шығу есігі болуы керек.
7. Экология Және Ағынды Суларды Тазарту
- Мұнай-май ұстағыштар: Жөндеу цехы мен көлік жуу бекетінің ағынды суларын құмтұтқышсыз және арнайы май бөлгіш сүзгісіз қалалық кәрізге төгуге қатаң тыйым салынады (< 0.05 мг/л).
- Пайдаланылған майды жинау: Бөлек желдетілетін бөлмедегі герметикалық металл бөшкелерде сақталып, арнайы кәдеге жаратушы ұйымдарға тапсырылуы тиіс.
- Майланған шүберектер мен ескі сүзгілер: Қақпағы тығыз жабылатын арнайы металл жәшіктерде сақталады.